Słownik

JEDNOSTKI UCZESTNICTWA – części funduszu o równej wartości – udziały w kapitale zgromadzonym na koncie. Po złożeniu odpowiedniej dyspozycji wobec funduszu, inwestorzy nabywają jednostki uczestnictwa, czyli jednakowe prawa do udziału w aktywach netto funduszu. W zależności od wielkości wpłaty, uczestnik funduszu ma przydzieloną odpowiednią ilość jednostek uczestnictwa. Udziałowcy funduszu kupują jednostki uczestnictwa, towarzystwo zaś inwestuje pieniądze gromadzone w ich postaci.

JOINT VENTURE – jedna z form międzynarodowej kooperacji przemysłowej o charakterze kapitałowym, polegająca na podjęciu przez co najmniej dwóch partnerów wspólnej działalności w ramach utworzonego w tym celu podmiotu gospodarczego.

K

KAPITALIZACJA – arytmetyczny sposób ustalania końcowej wartości przepływu środków płatniczych lub wielu przepływów środków płatniczych przy zastosowaniu odsetek składanych. Najogólniej oznacza przekształcenie w kapitał. Najczęściej mianem tym określa się: dopisywanie przez bank odsetek do kwoty lokaty klienta, aby łączną sumę lokaty, powiększoną o odsetki, oprocentować w następnym umownym okresie oprocentowania (np. kwartalny), zwiększenie kapitału spółki lub przeliczenie wszystkich opłat okresowych na sumę płatną jednorazowo.

KAPITALIZACJA ODSETEK – powiększanie podstawy naliczania odsetek od pieniędzy złożonych na rachunku bankowym; odsetki nie wybrane przez klienta po określonym okresie oszczędzania zostają dopisane do kwoty podstawowej, wpłaconej na początku; suma kwoty początkowej plus odsetki od niej stanowią w następnym okresie podstawę do naliczania nowych odsetek.

KAPITAŁ – określona suma pieniędzy. Łączny majątek firmy, wyliczony poprzez odliczanie długów od posiadanych aktywów (aktywa minus pasywa). Całość środków produkcyjnych, zapasów produkcyjnych, długów i płynnych środków pieniężnych przedsiębiorstwa. Kapitał spółki; rozróżnia się kapitał zakładowy, kapitał subskrybowany, kapitał wpłacony.

KAPITAŁ AKCYJNY – to kapitał wpłacany przez akcjonariuszy, który może być pokryty w gotówce, wkładami pieniężnymi albo w jeden i drugi sposób łącznie. Kapitał akcyjny nie powinien być wykorzystywany na zaspokojenie roszczeń ubezpieczeniowych.

KARENCJA – możliwość uzyskania określonego w umowie okresu zwłoki od momentu podpisania umowy kredytowej w spłacie kapitału i/lub odsetek kredytu.

KOSZT KREDYTU – jest to przede wszystkim suma odsetek, jakie płacimy bankowi. Jednak kosztem kredytu może być także:

  • prowizja banku,
  • opłata za zmiany w umowie kredytowej,
  • opłata za wcześniejszą spłatę.

Przy kredytach na nieruchomości często dochodzą jeszcze:

  • ubezpieczenie nieruchomości
  • opłata za rozpatrzenie wniosku kredytowego
  • opłata za administrowanie rachunkiem kredytowym (pobierana z reguły, gdy nie mamy ROR-u w danym banku);
  • opłata za inspekcję techniczną przedstawiciela banku na placu
  • opłata za wycenę nieruchomości
  • honorarium dla doradcy, który pomoże ci wybrać kredyt

KREDYT – pożyczka, odstąpienie określonej wartości w pieniądzu lub w towarach na warunkach zwrotu równowartości w ustalonym terminie; wynagrodzeniem za udzielenie kredytu jest procent.

KREDYT BUDŻETOWY – ustalona w budżecie suma wydatków na określony cel, rozchodowana przez organy państwowe.

KREDYT BUDOWLANO-HIPOTECZNY – Kredyt składający się z dwóch części: budowlanej i hipotecznej. Pierwsza część trwa najczęsciej ok. 2 lat i jest to czas realizacji inwestycji (budowy domu lub mieszkania). Często w tym okresie możemy liczyć na karencję w spłacie tzn. spłacamy tylko odsetki – bank zdaje sobie sprawę, że podczas realizacji inwestycji jesteśmy dostatecznie obciążeni. Druga część to część hipoteczna, gdy po skończonej inwestycji spłacamy już normalnie pełne raty kredytu. Zabezpieczeniem jest hipoteka na nowo zbudowanej nieruchomości.

KREDYT BUDOWLANY – Na sfinansowanie budowy i tylko na czas jej trwania – od 12 do 24 miesięcy. W czasie budowy spłacasz tylko odsetki od kredytu, potem – kapitał. Bank wypłaca kredyt w transzach po zakończeniu kolejnych etapów budowy lub po okazaniu faktur wystawionych przez wykonawców robót. Kredyt budowlany (można przekształcić go w hipoteczny) przeznaczony jest głównie dla budujących swoje domy indywidualnie. Niektóre banki nie kredytują budowy domów w systemie gospodarczym. Żądają zatrudnienia generalnego wykonawcy. Aby bank udzielił ci takiego kredytu, musisz mieć tytuł prawny do działki, na której stawiasz dom, pozwolenie na budowę, przedstawić dokumentację techniczną budynku i bieżącą wycenę nieruchomości. Mile widziane przez banki jest zaawansowanie budowy przynajmniej do stanu surowego zamkniętego.

KREDYT HIPOTECZNY – Jego nazwa pochodzi od rodzaju zabezpieczenia – wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości. Można go dostać na kupno domu lub mieszkania (nowego lub na rynku wtórnym), na dokończenie budowy, wykończenie nowego lub remont starego domu lub mieszkania, wykup mieszkania lokatorskiego, zakładowego lub komunalnego, a także zakup własnościowego prawa do lokalu spółdzielczego.

KREDYT INWESTYCYJNY – kredyt (zwykle długoterminowy) udzielany na inwestycje środków trwałych (budownictwo inwestycyjne oraz zakup maszyn i urządzeń).

KREDYT KONSUMPCYJNY – kredyt udzielany osobom fizycznym na zakupy ratalne.

KREDYT OBROTOWY – kredyt służący finansowaniu bieżących potrzeb związanych z zaopatrzeniem, produkcją, sprzedażą oraz z procesem rozliczeń pieniężnych.

KREDYT PAŃSTWOWY – pożyczka wewnętrzna lub zagraniczna zaciągnięta przez państwo.

KREDYT POMOCNICZY – Budując np. z developerem, płacisz (z kredytu) za mieszkanie czy dom, którego jeszcze nie ma. Zabezpieczeniem nie może więc być hipoteka, bo dopóki developer nie przewłaszczy na ciebie ziemi (gdy budujesz dom na działce w osiedlu) czy mieszkania (w domu wielorodzinnym) – to to, co budujesz, jest jego własnością. Dlatego banki zadowalają się tzw. zabezpieczeniem przejściowym i pod nie udzielają tzw. kredytu pomocniczego (nie więcej niż 60 proc. wartości inwestycji). Z niego finansujesz budowę do czasu, kiedy staniesz się formalnym właścicielem nieruchomości. Wtedy kredyt pomocniczy można przekształcić w hipoteczny.

KREDYT REFINANSOWY – daje możliwość spłaty już zaciągniętego, na niekorzystnych warunkach kredytu. Zmieniając źródło finansowania można zmniejszyć koszt kredytu.

KREDYT W RACHUNKU BIEŻĄCYM – forma kredytowania polegająca na na uzgodnionym z bankiem zadłużaniu się kredytobiorcy na jego rachunku bieżącym do wysokości kwoty limitu ustalonego w umowie kredytowej. Na jej podstawie bank realizuje wypłaty z rachunku bieżącego do wysokości ustalonego limitu ponad stan środków własnych kredytobiorcy i powoduje powstanie salda debetowego na tym rachunku.

KREDYTOBIORCA – osoba fizyczna lub prawna zobowiązana do spłaty wierzycielowi (bank) długu pieniężnego. Zobowiązania te w relacji Kredytobiorca-bank wynikają głownie z umów cywilno prawnych i kredytowych.

KSIĘGA WIECZYSTA – prowadzony dla każdej nieruchomości przez sądy rejonowe rejestr obejmujący ogół rzeczowych praw na nieruchomości. Wpisy w dziale czwartym dotyczącym hipotek wiążą się najczęściej z hipotecznym zabezpieczeniem kredytów bankowych. Księgi wieczyste są jawne i dostępne dla zainteresowanych.

KURS WALUTOWY – cena jednostki waluty krajowej wyrażona w walucie innego kraju lub cena płacona w walucie krajowej za jednostkę waluty obcej. Kurs walutowy spełnia funkcję informacyjną i cenotwórczą.

L

LEASING – dzierżawienie, forma obrotu maszynami i urządzeniami polegająca na ich oddaniu, na określony czas, do dyspozycji klienta, który płaci za leasing z wpływów uzyskanych w wyniku eksploatacji tych urządzeń.

LEASING BEZPOŚREDNI – forma leasingu, w której właściciel lub producent przedmiotu leasingu jest jednocześnie leasingodawcą – stroną umowy leasingowej obok leasingobiorcy.

LEASING FINANSOWY – umowa leasingu finansowego jest w swej treści zbliżona do umowy kredytowej. Przedmiot leasingu zostaje zaliczony do składników majątku leasingobiorcy, który dokonuje odpisów amortyzacyjnych – te są dla niego kosztem uzyskania przychodu wraz z odsetkami.

LEASING NIERUCHOMOŚCI – rodzaj leasingu, którego przedmiotem leasingu jest nieruchomość zabudowana lub nie. Mniej atrakcyjny z punktu widzenia opłacalności ze względu na długoterminowość inwestycji i opłaty dodatkowe.

LEASING OPERACYJNY – to taki rodzaj leasingu, w którym leasingobiorca może zaliczać całość czynszu leasingowego w kosztyuzyskania przychodu, a leasingodawca amortyzuje przedmiot leasingu.

LEASING POŚREDNI – forma leasingu, w której między producentem lub pierwotnym właścicielem przedmiotu leasingu występuje pośrednik finansujący i organizujący transakcję – leasingodawca, który kupuje przedmiot leasingu i oddaje go w leasing leasingobiorcy.

LEASING ZWROTNY – leasingobiorca odsprzedaje swój majątek leasingodawcy za gotówkę, a następnie korzysta z niego na podstawie umowy leasingu.

LEASING VENDOR – istotą programu vendorowego jest współpraca firmy leasingowej ze Zbywcą w celu wspierania sprzedaży produktu Zbywcy poprzez możliwość sfinansowania inwestycji w formie leasingu. Główną korzyścią dla Zbywcy w takim przypadku jest uatrakcyjnienie oferty sprzedaży produktu o sposób finansowania danej inwestycji. Poprawia to obraz firmy jako dostawcy całościowych rozwiązań.

Ta forma stwarza możliwość wzrostu sprzedaży, może poprawić obroty, zyski i zwiększyć udział w rynku przedsiębiorstwa. Pozwala także na lepszą kontrolę marży, zapewnia wiedzę i kontrolę rynku sprzętu używanego, stwarza możliwość dodatkowych przychodów.

Ponadto vendor leasing zapewnia bezpieczeństwo realizacji umowy sprzedaży poprzez udział w niej pewnego partnera, jakim jest firma leasingowa z silnym zapleczem finansowym.

LEWAROWANIE – jest to mechanizm polegający na wykorzystywaniu dźwigni finansowej, używany podczas inwestowania np. na rynku kontraktów terminowych. Jego istotą jest depozyt początkowy, wynoszący kilkanaście procent wartości kontraktu – niewielka pierwsza wpłata umożliwia obracanie kontraktem o wielokrotnie wyższej wartości.

LIBOR – stopa oprocentowani krótkoterminowych kredytów i depozytów międzybankowych, udzielanych sobie nawzajem przez londyńskie banki. Ze względu na znaczenie Londynu jako międzynarodowego ośrodka finansowego Libor stanowi podstawowy element wyznaczający poziom oprocentowania na rynkach międzybankowych.

LIST ZASTAWNY – wydawane przez banki hipoteczne skrypty dłużne na okaziciela, które znajdują się nieprzerwanie do dyspozycji emitenta do wydania i które mogą zostać przedstawione do transakcji na giełdzie.

LOKATA – zamiana środków pieniężnych (gotówki) na inne formy aktywów finansowych lub rzeczowych w celu osiągnięcia dochodów lub ochrony przed utratą wartości (np. w warunkach inflacji).

Najpopularniejszymi formami lokaty są:

  • terminowe wkłady bankowe – wykorzystywane do przechowywania oszczędności przez gospodarstwa domowe i przejściowo wolnych środków obrotowych przez przedsiębiorstwa. Przynoszą dochód w postaci oprocentowania i charakteryzują się niskim stopniem ryzyka;
  • papiery wartościowe – ze względu na zróżnicowaną wartość jednostkową i możliwość zakupu w różnych ilościach wykorzystywane jako forma lokaty przez gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, a także instytucje finansowe, ubezpieczeniowe itp. Przynoszą dochody w formie dywidendy (akcje) lub oprocentowania (obligacje, bony skarbowe) – wyższe niż wkłady bankowe, lecz obciążone też są wyższym stopniem ryzyka (z wyjątkiem skarbowych papierów wartościowych).
  • polisy ubezpieczeniowe na życie i ubezpieczenia renty – długookresowa forma gromadzenia oszczędności przez osoby fizyczne posiadające stałe źródło dochodów. Zapewnia wypłatę jednorazowego świadczenia lub renty przez dany okres, w wysokości i warunkach ustalonych umową.
  • zakup walut obcych – w warunkach wysokiej inflacji waluty krajowej chroni oszczędności przed utratą wartości (wzrost kursu). Przechowywanie ich w banku daje dodatkową korzyść w formie oprocentowania.