Słownik

PAPIER WARTOŚCIOWY – instrument finansowy, który jest zabezpieczony aktywami strony będącej emitentem. Przykładem są akcje, obligacje oraz inne prawa majątkowe wynikające z ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

PEŁNOMOCNICTWO – dokument upoważniający osobę do działania w imieniu i w interesie innej osoby przekazującej osobie pierwszej określone uprawnienia.

PIENIĄDZ – powszechny ekwiwalent towarów, miernik ich wartości i środek wymiany.

PIENIĄDZ BANKOWY – pieniądz mający formę zapisów w rachunkach depozytowych w bankach.

PŁYNNOŚĆ – możliwość realizacji wszystkich płatności gotówką, w dowolnym momencie czasu. Oznacza możliwość natychmiastowej konwersji przedmiotu inwestycji na gotówkę. Zbywalność aktywów finansowych oraz instrumentów finansowych jest różna, dlatego mówi się o mniejszym lub większym stopniu płynności. Inwestycje krótkoterminowe są z reguły zwykle bardziej płynne, mogą natomiast cechować się niższą stopą dochodu.

PORĘCZENIE – pisemna gwarancja wykonania czyichś zobowiązań wobec wierzyciela w razie niewykonania ich przez dłużnika.

PORĘCZENIE WG PRAWA CYWILNEGO – jest rodzajem zabezpieczenia wierzytelności banku z tytułu udzielonego kredytu. Poręczyciel zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz a odsetkami w razie gdyby kredytobiorca nie spłacił kredytu w oznaczonym w umowie terminie.

PORĘCZENIE WG PRAWA WEKSLOWEGO – jest rodzajem zabezpieczenia wierzytelności banku z tytułu udzielonego kredytu. Poręczamy poprzez podpis na wekslu in blanco stanowiącym zabezpieczenie kredytu. Zgadzamy się w ten sposób na solidarną odpowiedzialność razem z wystawcą weksla (w tym wypadku kredytobiorcą) za zobowiązania wynikłe z tytułu zaciągniętego kredytu.

PORĘCZYCIEL – osoba poręczająca czyjeś wierzytelności, gwarant, żyrant.

POŻYCZKA – umowa konsensualna, której treścią jest zobowiązanie się pożyczkodawcy do przeniesienia określonej sumy pieniędzy lub rzeczy oraz zobowiązanie się pożyczkobiorcy do zwrotu tej samej ilości pieniędzy lub rzeczy. Umowa pożyczki może przewidywać odsetki.

PROCENT – wynagrodzenie, jakie otrzymuje wierzyciel od dłużnika za odstąpienie na określony czas prawa dysponowania ustaloną sumą środków pieniężnych lub rzeczy.

PROCENT PROSTY – oblicza się tylko od pożyczonego kapitału bez żadnego składania odsetek. Oblicza się je mnożąc kapitał przez stopę procentową za jeden okres i przez liczbę okresów:
I = P*i*n
gdzie:
I – oprocentowanie proste
P – wielkość kapitału
i – stopa procentowa za jeden okres
n – liczba okresów

PROCENT SKŁADANY – sposób oprocentowania środków pieniężnych przy którym dochód za okres z tytułu oprocentowania dolicza się do podstawy jego obliczania w okresie następnym:
I= P*(1+i)n
gdzie:
I – procent składany
P – wielkość kapitału
i – stopa procentowa za jeden okres
n – liczba okresów

PROMESA KREDYTOWA – To przyrzeczenie banku, że udzieli ci kredytu pod warunkiem, że dopełnisz wymaganych przez bank formalności lub przedłożysz odpowiednie dokumenty.

PROWIZJA – Prowizja jest to opłata, pobierana przez bank za czynności bankowe. Może to być kwota zryczałtowana lub stanowiąca określony procent wartości, naliczana jednorazowo bądź też okresowo. Sposób pobierania prowizji określony jest w taryfach opłat i prowizji każdego banku.

PROWIZJA KREDYTOWA – dodatkowa, niezależna od oprocentowania opłata na rzecz banku związana z udzielonym kredytem.

PRZELEW – bezgotówkowy przekaz funduszy z jednego konta na inne dokonywany przez bank lub urząd pocztowy na podstawie pisemnej instrukcji zleceniodawcy.

PRZEWŁASZCZENIE – polega na przeniesieniu przez właściciela własności zbywalnych rzeczy ruchomych na rzecz innej osoby na podstawie zawartej pomiędzy nimi umowy. Stosowane jest jako jedna z form zabezpieczenia spłaty udzielanych przez banki kredytów. Najczęściej przywłaszczane są rzeczy należące do kredytobiorców lub osób trzecich na rzecz banku. Pomimo, że bank staje się właścicielem rzeczy, przewłaszczający zatrzymuje rzecz jako używający i może ją używać zgodnie z jej przeznaczeniem ponosząc koszty jej utrzymania, przy czym nie może danej rzeczy np.: zastawić lub sprzedać, gdyż nie jest jej właścicielem.

PRZYSTĄPIENIE DO DŁUGU – jest to rodzaj zabezpieczenia wierzytelności banku z tytułu udzielonego kredytu polegający na przystąpieniu do długu kredytowego osoby trzeciej nie występującej dotąd w umowie kredytowej. Odpowiada ona solidarnie za dług wraz z kredytobiorcą.

R

RACHUNEK BANKOWY – jest to forma depozytu, która umożliwia gromadzenie środków pieniężnych i przeprowadzanie rozmaitych operacji rozliczeniowych.

RACHUNEK OSZCZĘDNOŚCIOWO-ROZLICZENIOWY (ROR) – forma rachunku bankowego, na który są przekazywane regularnie i nieregularnie środki pieniężne oraz gdzie możliwe jest dokonywanie rozliczeń regulujących należności i zobowiązania. Wypłaty z rachunku mogą być realizowane w formie gotówkowej (czek, karta płatnicza) lub w formie bezgotówkowej (dyspozycja przelewu, karta płatnicza).

RACHUNEK WALUTOWY – rachunek walutowy prowadzony w banku polskim w walucie obcej.

RATA ANNUITETOWA (RÓWNA) – równa rata obejmująca spłatę kapitału i odsetek. W miarę spłaty kredytu udział raty kapitałowej rośnie a raty odsetkowej maleje, przez co rata w całym okresie kredytowania jest dla Kredytobiorcy stała.

RATA BALONOWA – charakteryzuje się tym, że ostatnia rata spłaty pożyczki (kredytu), która jest znacznie większa niż raty wcześniejsze. Przy kredytach z ratą balonową wcześniejsze raty są niższe niż w standardowej pożyczce, ale musimy zapłacić na końcu jedną dużą ratę. Najczęściej stosowana przy kredytach samochodowych, gdzie ratę balonową spłacamy ze sprzedaży samochodu, bądź nowego kredytu.

RATA MALEJĄCA – jest to rata, w której rata kapitałowa jest stała, a rata odsetkowa zmniejsza się z każdą następną ratą. Początkowo więc rata kapitałowo-odsetkowa jest największa i z każdą następną ratą maleje obciążenie dla Kredytobiorcy.

REALNA STOPA PROCENTOWA – jest to nominalna stopa skorygowana o współczynnik inflacji.

REDYSKONTO – skupowanie przez banki centralne weksli lub innych wierzytelności banków komercyjnych.

REZERWA OBOWIĄZKOWA – ustalana w procentach część środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, utrzymywane zazwyczaj w postaci nie oprocentowanych wkładów w banku centralnym oraz częściowo w formie gotówki w kasach banku.

RYZYKO – funkcja niepewności (im większe zakres niepewności tym wyższe ryzyko); uwzględnianie ryzyka i niepewności w procesach podejmowania decyzji określane jest mianem dyskonta. Wysokość ryzyka przyczynia się do wzrostu wielkości spodziewanego dochodu przez inwestora. Do najważniejszych rodzajów ryzyka zaliczamy: ryzyko niedotrzymania warunków kontraktu, ryzyko walutowe, ryzyko inflacji, ryzyko polityczne, ryzyko stopy procentowej, ryzyko płynności, ryzyko rynkowe i ryzyko zarządzania.

S

SALDO KONTA – stan konta w określonym momencie.

STOPA DYSKONTOWA – oficjalnie określony procent, który bank centralny pobiera przy dyskoncie weksli banków komercyjnych. Podwyższenie stopy dyskontowej podraża kredyty dla banków.

STOPA PROCENTOWA – cena kapitału pożyczkowego na rynku finansowym. Jest wyrażona poprzez relację kwoty, którą się płaci za użytkowanie kapitału pieniężnego, do wielkości tego kapitału.